Termodinamik · Blog ·
Program saatleri: ısınma süresini hesaba katmadan ayarlanmaz
"Sabah yedide sıcak olsun" istiyorsanız sistemin yedide değil, daha erken devreye girmesi gerekir.
Yazan: İzmir'in Servisi Saha Ekibi — İzmir'de 17 yıllık servis deneyiminden.
Kısa cevap: "Sabah yedide sıcak olsun" istiyorsanız sistem yedide değil, daha erken devreye girmelidir. Isınma süresi programa dâhil edilir.
Programlanabilir termostatlar konfor ve tasarruf için gerçekten işe yarayan cihazlar. Ama en sık yapılan kurulum hatası da onlarda: program saatlerinin ısınma süresi hesaba katılmadan ayarlanması.
Mantık şöyle: bir ev hedef sıcaklığa anında ulaşmaz. Sistem devreye girer, su ısınır, radyatörler ısınır, radyatörler odayı ısıtır ve oda hedefe gelir. Bu zincir zaman alır ve süre binadan binaya değişir — yalıtım, hacim, tavan yüksekliği ve dış hava sıcaklığı belirleyicidir.
Kullanıcı "sabah yedide sıcak olsun" diye düşünüp programı yediye ayarladığında sistem yedide devreye girer ve ev sekiz buçukta ısınır. Kullanıcı program özelliğinin işe yaramadığını düşünür ve ya vazgeçer ya da sistemi sürekli açık bırakır. İkincisi tasarrufu tamamen ortadan kaldırır.
Doğru yaklaşım ısınma süresini ölçüp programı ona göre öne almak. Süreyi belirlemek için soğuk bir sabah sistem devreye alınır ve odanın hedefe ulaşması ne kadar sürdüğü not edilir. Kalın duvarlı taş evlerde ve büyük hacimli müstakil evlerde bu süre belirgin biçimde uzundur; küçük ve yalıtımlı dairelerde kısadır.
İki ayrıntı daha var. Birincisi mevsim: dış hava soğudukça ısınma süresi uzar, bu yüzden program saatleri kışın ortasında bir kez daha gözden geçirilmeye değer. İkincisi sezon dışı: sezonluk kullanılan evlerde program kapatılmazsa sistem yaz boyunca gereksiz devreye girer. Bu iki kalemi ölçüm kaydına yazıyor, gerekiyorsa birlikte düzenliyoruz.
Isınma süresi neye bağlı?
Binanın yalıtımı, dış hava sıcaklığı, tesisat tipi ve gece boyunca düşen sıcaklık miktarı belirleyici. Bu süre her evde farklı.
Yerden ısıtmalı sistemlerde süre çok daha uzun: döşeme ısınması saatler alıyor. Radyatörlü sistemlerde ise daha kısa ama yine sıfır değil.
Nasıl hesaplanıyor?
Birkaç sabah ölçüm yapılıyor: sistem devreye girdiği andan hedefe ulaşana kadar geçen süre kaydediliyor. Farklı dış sıcaklıklarda tekrarlanıyor.
Bazı termostatlar bu hesabı kendi yapıyor ve öğrenme özelliğiyle devreye girme saatini otomatik ayarlıyor. Bu özellik varsa kullanılması öneriliyor.
Kapanış saati de aynı hesaba girer
Programın az konuşulan yarısı kapanıştır: bina ısıyı bir anda kaybetmez. İyi yalıtımlı bir evde sistem, siz yatmadan bir saat önce kapansa bile konfor korunur — bu bir saat, her gece tekrarlanan bir tasarruftur. "Yatana kadar çalışsın" ayarı, binanın ısı tutma yeteneğini hiç kullanmamak demektir.
Doğru kapanış saati de deneme ile bulunur: kapanışı yarım saat öne çekin ve birkaç gece izleyin. Konfor bozulmuyorsa yarım saat daha çekin. Konforun bozulduğu nokta, binanızın gerçek ısı tutma süresini gösterir — bu süre kışın ortasında ve başında farklı olabilir, mevsimle birlikte güncellenir.
Bu yazıyla ilgili sık sorulanlar
Programı ne zamana kurmalıyım?
Hedef saatten ısınma süresi kadar önce.
Isınma süresi ne kadar?
Yalıtım, dış sıcaklık ve tesisat tipine göre değişiyor; ölçülerek bulunuyor.
Otomatik ayarlayan var mı?
Öğrenme özellikli termostatlar bu hesabı kendi yapıyor.
Sabah ve akşam programı yetmiyor, gün ortası da ayar gerekiyor mu?
Evde gün boyu kimse yoksa evet: iki blok arasında sistemi düşük sıcaklıkta tutmak, tamamen kapatmaktan çoğu zaman daha verimlidir — soğuyan binayı akşam yeniden ısıtmak, gün ortası düşük rejimden pahalıya gelebilir. Hangisinin kârlı olduğu yalıtıma bağlıdır ve iki haftalık denemeyle görülür.
Termodinamik cihazınızda benzer bir sorun mu var? İzmir'in 30 ilçesinde yerinde bakıyoruz — telefonda çözülebilen çağrıdan ücret almıyoruz.